तुम्ही जाणता का, शपथपूर्वक केलेली विधाने अनेक भारतीय नियमित दाखल करण्यांमध्ये वापरली जातात आणि केस पुढे जाते की थांबते हे ठरवू शकतात? प्रतिज्ञापत्र हे लेखी, शपथपूर्वक केलेले विधान आहे. जेव्हा न्यायालय त्याचा वापर करण्यास परवानगी देते तेव्हा ते पुरावा म्हणून काम करते आणि खोटा दस्तऐवज सादर करणे हा दंडनीय गुन्हा आहे. तुम्ही पहाल की प्रत्येक भाग कोण बजावतो: प्रतिज्ञाकर्ता जो स्वाक्षरी करतो, शपथ आयुक्त (oath commissioner) किंवा नोटरी पब्लिक जो पडताळणी करतो, अनेक प्रकरणांमध्ये दोन साक्षीदार आणि न्यायालय किंवा वैधानिक संस्था जी ते स्वीकारू शकते. सामान्य पायऱ्या स्पष्ट आणि व्यावहारिक आहेत. प्रकार ओळखा, लहान क्रमांकित तथ्ये तयार करा, पडताळणी जोडा, ठिकाण आणि तारीख द्या, अधिकृत व्यक्तीसमोर स्वाक्षरी करा आणि नोटरीकृत करा. या हालचाली वेळ वाचवतात आणि धोका कमी करतात.
मुख्य मुद्दे (Key Takeaways)
- प्रतिज्ञापत्र काय आहे आणि न्यायालय या शपथपूर्वक केलेल्या विधानाला पुरावा म्हणून का मानते हे तुम्हाला समजेल.
- मुख्य भूमिका शिका: प्रतिज्ञाकर्ता, अधिकृत अधिकारी, साक्षीदार आणि वैधानिक संस्था.
- कार्यांच्या मूलभूत क्रमाचे पालन करा: उद्देशाची योजना करा, क्रमांकित तथ्ये तयार करा, पडताळणी करा आणि नोटरीकृत करा.
- विलंब टाळण्यासाठी तुमचे पूर्ण नाव आणि ओळखीसारखी अचूक माहिती द्या.
- खोट्या विधानांचा कायदेशीर धोका ओळखा आणि दस्तऐवजाची रचना करण्यास वकील कधी मदत करू शकतो.
प्रतिज्ञापत्र काय आहे आणि भारतातील न्यायालयीन कार्यवाहीमध्ये ते का महत्त्वाचे आहे
- प्रतिज्ञापत्र हे अधिकृत अधिकाऱ्यासमोर शपथपूर्वक केलेले एक संक्षिप्त लेखी विधान आहे. ते तथ्ये नोंदवते ज्याची तुम्ही वैयक्तिकरित्या शपथ किंवा प्रतिज्ञा घेऊन पुष्टी करू शकता.
- व्यवहारात, हे शपथपूर्वक केलेले विधान न्यायालय किंवा वैधानिक संस्थेला स्पष्ट माहिती सादर करण्यास मदत करते. प्रतिज्ञापत्रे सामान्यतः लहान, क्रमांकित परिच्छेदांमध्ये तथ्ये सूचीबद्ध करतात आणि पुराव्यांचा संदर्भ घेऊ शकतात.
शपथपूर्वक केलेले विधान, शपथ किंवा प्रतिज्ञा, आणि पुराव्याचे मूल्य
- भारतीय पुरावा कायदा (Indian Evidence Act) प्रतिज्ञापत्र कधी पुरावा म्हणून मोजले जाते यावर मर्यादा घालतो. तरीही, दिवाणी प्रक्रिया संहितेच्या (Civil Procedure Code) आदेश १९ (Order 19) अंतर्गत न्यायालये अनेक अंतरिम (interim) किंवा प्रक्रियात्मक बाबींमध्ये प्रतिज्ञापत्रे स्वीकारतात.
- हा वापर कार्यवाही जलद करतो आणि विरोधी पक्षाचा प्रतिज्ञाकर्त्याची उलटतपासणी करण्याचा हक्क राखून ठेवताना एका पक्षाला तथ्यात्मक माहितीची नोंद ठेवण्याची परवानगी देतो.
भारतीय पुरावा कायदा आणि दिवाणी प्रक्रिया संहिता: न्यायालये सध्या प्रतिज्ञापत्रांना कसे मानतात
- काही मुद्द्यांना अजूनही तोंडी पुराव्याची आवश्यकता असू शकते. न्यायालये विधानांनी वैयक्तिक ज्ञानावर चिकटून रहावे आणि स्वीकारार्हता कमी करणारी ऐकीव माहिती टाळावी अशी अपेक्षा करतात.
- प्रतिज्ञापत्रातील खोटी विधाने खोट्या शपथेची (perjury) कार्यवाही आकर्षित करू शकतात, म्हणून तुम्ही फॉर्म तयार करताना अचूकता आवश्यक आहे.
- लहान क्रमांकित तथ्ये न्यायाधीशाला कथा आणि जोडलेल्या पुराव्यांचे अनुसरण करण्यास मदत करतात.
- आदेश १९ अनेक अंतरिम न्यायालयीन बाबींमध्ये वापरण्यास परवानगी देतो, दुसऱ्या पक्षाद्वारे तपासणीच्या अधीन.
कोण कोण समाविष्ट आहे: प्रतिज्ञाकर्ता, न्यायालय, नोटरी पब्लिक किंवा शपथ आयुक्त, आणि साक्षीदार
जेव्हा तुम्ही नोंदणीकडे प्रतिज्ञापत्र सादर करता तेव्हा अनेक नामित पक्ष विशिष्ट भूमिका बजावतात. प्रतिज्ञाकर्ता ती व्यक्ती आहे जी तथ्ये सांगते आणि शपथ घेऊन स्वाक्षरी करते. न्यायालय किंवा वैधानिक संस्था दस्तऐवज प्राप्त करते आणि त्याचे मूल्यांकन करते. प्रमाणित करणारा अधिकारी — एक नोटरी पब्लिक किंवा शपथ आयुक्त — तुम्ही स्वाक्षरी करताना पाहणे, तुमची ओळख तपासणे आणि त्यांचा शिक्का लावणे आवश्यक आहे. अनेकदा दोन साक्षीदार कृतीची पुष्टी करण्यासाठी स्वाक्षरी करतात; प्रत्येक साक्षीदाराने पूर्ण नाव आणि पत्ता देणे आवश्यक आहे. क्षमता महत्त्वाची आहे. प्रतिज्ञा देण्यासाठी तुम्ही प्रौढ वयाचे आणि सुदृढ मनाचे असणे आवश्यक आहे. काही कौटुंबिक बाबींमध्ये एका सक्षम अल्पवयीन व्यक्तीला परवानगी दिली जाऊ शकते, पण व्यक्तीला विधान समजले आहे याची खात्री झाल्यावर न्यायालय निर्णय घेते.
- स्वतःला प्रतिज्ञाकर्ता म्हणून ओळखा आणि क्षमतेची पुष्टी करा.
- पडताळणीसाठी ओळखपत्र (आधार, PAN, पासपोर्ट) सोबत ठेवा.
- नोटरी स्पष्टपणे शिक्का, स्वाक्षरी आणि तपशील नोंदवते याची खात्री करा.
सामान्य भारतीय वापराच्या केसेस जिथे तुमच्या प्रतिज्ञापत्राला वजन असते विद्यापीठ प्रवेशापासून मालमत्ता विवादांपर्यंत, शपथपूर्वक केलेल्या विधानांना अनेकदा व्यावहारिक वजन असते. प्रतिज्ञापत्राची मागणी करणाऱ्या दररोजच्या प्रसंगांमध्ये केस दाखल करणे, अंतरिम प्रस्तावांना समर्थन देणे आणि दस्तऐवज गहाळ झाल्यावर ओळख सिद्ध करणे यांचा समावेश होतो. विद्यार्थी अनेकदा प्रवेशापूर्वी रॅगिंग विरोधी प्रतिज्ञापत्रांवर स्वाक्षरी करतात. उदाहरणार्थ, रोहनचे प्रतिज्ञापत्र, तो कॅम्पस नियमांचे पालन करेल आणि उल्लंघनांसाठी दंड स्वीकारेल याची पुष्टी करते. श्रीमती इंदिरा तिच्या पासपोर्टच्या गहाळ झाल्याची शपथ घेऊ शकतात, पोलिसांच्या तक्रारीची पोचपावती जोडू शकतात आणि तिच्याकडे अजूनही असलेले इतर ओळखपत्र सूचीबद्ध करू शकतात. हे पासपोर्ट पुन्हा जारी करण्याची प्रक्रिया जलद करते.
मालमत्ता, नाव बदल आणि कौटुंबिक बाबी
- प्रतिज्ञापत्रे ताबा, शीर्षकाची साखळी (chain of title) किंवा आक्षेप नसलेल्या विधानांची पुष्टी करून आणि पुरावा म्हणून जोडलेल्या प्रमाणित प्रतींची नोंद घेऊन मालमत्ता दाव्यांना समर्थन देतात.
- जेव्हा तुम्ही नाव बदलण्याचा प्रयत्न करता, तेव्हा तुमचे मागील आणि प्रस्तावित नाव, कारणे आणि सहायक दस्तऐवज सांगा. आवश्यक असेल तेव्हा राजपत्रातील प्रकाशनासह पाठपुरावा करा.
- कौटुंबिक प्रकरणांमध्ये, श्रीमती मेरीसारखी एक पत्नी बिनविरोध घटस्फोट किंवा पालकत्वाच्या दाखल करण्यातील तथ्ये सत्यापित करू शकते. तारखा, ठिकाणे आणि वैयक्तिक ज्ञान स्पष्ट ठेवा.
- “अचूक, संक्षिप्त विधाने आणि योग्य संलग्नके नोंदणीला तुमचा दाखल करणे विलंब न करता प्रक्रिया करण्यास मदत करतात.”
कायदेशीररित्या वैध न्यायालयीन प्रतिज्ञापत्रासाठी तज्ञ टिपा तुम्हाला हवा असलेला प्राथमिक परिणाम ठरवून सुरुवात करा आणि केवळ त्या निकालापर्यंत पोहोचण्यास न्यायाधिकरणाला मदत करणारी भौतिक तथ्ये समाविष्ट करा. पहिल्या व्यक्तीमध्ये लिहा आणि लहान, क्रमांकित परिच्छेद वापरा. प्रत्येक क्रमांकित बिंदूने तुमच्या वैयक्तिक ज्ञानातील एकच तथ्य सांगितले पाहिजे. जिथे संबंधित आहे तिथे पुराव्यांचा संदर्भ घ्या. प्रत्येक पुराव्याला स्पष्टपणे लेबल करा आणि दस्तऐवजाचा उल्लेख करणाऱ्या अचूक परिच्छेदात त्याचा उल्लेख करा.
स्पष्ट सादरीकरण आणि काय टाळावे
- विधाने तथ्यात्मक ठेवा. युक्तिवाद, मत किंवा कायदेशीर शब्द टाळा. सादर करणे तुमच्या वकिलावर सोडा आणि मजकूर पुराव्यावर केंद्रित करा.
- अचूक तारखा, पूर्ण नावे आणि दस्तऐवज ओळखक देऊन संदिग्धता दूर करा. प्रत्येक मुद्दा पुरावा किंवा इतर माहितीशी जुळतो याची खात्री करण्यासाठी प्रूफरीड करा.
तुमचे प्रतिज्ञापत्र टप्प्याटप्प्याने कसे तयार करावे प्रथम योग्य फॉर्म निवडा. न्यायिक (judicial) किंवा गैर-न्यायिक (non-judicial) निवडल्याने शीर्षक, मांडणी आणि तुम्ही दस्तऐवज कुठे दाखल करता हे निश्चित होते.
प्रकार आणि शीर्षक निवडा
- न्यायालयासोबत दाखल करण्यासाठी न्यायिक शीर्षक वापरा आणि प्रशासकीय बाबींसाठी गैर-न्यायिक शीर्षक वापरा. शीर्षस्थानी उद्देश स्पष्टपणे सांगा.
प्रतिज्ञाकर्त्याची ओळख करा
- तुमचे पूर्ण नाव, पत्ता आणि केसशी संबंध द्या. नोंदणीला आवश्यक असलेले संपर्क तपशील आणि कोणतीही नोंदणी किंवा ओळखपत्र क्रमांक जोडा.
तथ्ये आणि पडताळणी मांडणी करा
- अचूक तारखा, नावे आणि ठिकाणांसह लहान, क्रमांकित बिंदूंमध्ये खरी तथ्ये सादर करा. ते लागू असलेल्या अचूक परिच्छेदात पुराव्यांचा संदर्भ घ्या.
- फॉर्म आणि शीर्षक ठरवा.
- प्रतिज्ञाकर्त्याचे तपशील आणि बाबीतील भूमिका नोंदवा.
- प्रत्येक बिंदू क्रमांकित करा; तारखा आणि ठिकाणे समाविष्ट करा.
- सत्याचे विधान जोडा, नोटरी किंवा शपथ आयुक्त उपस्थित होईपर्यंत ज्युराट (jurat) स्वाक्षरीची जागा रिकामी ठेवा.
भारतात स्वाक्षरी करणे, साक्षी देणे आणि नोटरीकरण अंमलबजावणीचा टप्पा गंभीर आहे: अधिकृत अधिकारी शपथ देईपर्यंत स्वाक्षरी करू नका. कधी आणि कुठे स्वाक्षरी करावी
- तुम्ही अंतिम मसुदा आणि मूळ ओळखपत्रासह येणे आवश्यक आहे. प्रतिज्ञाकर्ता केवळ नोटरी किंवा शपथ आयुक्तासमोर स्वाक्षरी करेल जो कृतीचा साक्षीदार आहे.
- वकील आणि प्रमाणित करणाऱ्या अधिकाऱ्याची भूमिका
- तुम्ही कार्यवाही सुरू करत असल्यास, नोंदणीच्या प्रथेनुसार तुमचा वकील देखील स्वाक्षरी करू शकतो. नोटरी पब्लिक किंवा शपथ आयुक्त ओळख तपासेल, ज्युराट (jurat) लिहील आणि स्पष्ट शिक्का आणि नोंदणी क्रमांक लावेल.
- साक्षीदारांच्या स्वाक्षऱ्या, ठिकाण आणि तारीख
- प्रत्येक साक्षीदाराने नियुक्त जागेत स्वाक्षरी करणे, पूर्ण नाव आणि पत्ता छापणे, आणि भविष्यातील पडताळणीसाठी स्वाक्षऱ्या स्पष्ट आहेत याची खात्री करणे आवश्यक आहे.
- लवकर स्वाक्षरी करू नका; अधिकृत अधिकाऱ्याने शपथ देण्याची वाट पहा.
- ज्युराटमधील ठिकाण आणि तारीख वास्तविक अंमलबजावणीशी जुळतात याची पुष्टी करा.
- नोटरीचा शिक्का स्पष्ट आहे आणि सर्व अनिवार्य फील्ड पूर्ण आहेत हे तपासा.
- विसंगती टाळण्यासाठी स्वाक्षरी केलेल्या प्रतिज्ञापत्राचा टप्पा एकाच वेळी पूर्ण करा.
“प्रक्रिया सतत ठेवा: पडताळणी, स्वाक्षरी, शिक्का आणि प्रमाणीकरण सर्व एकत्र झाले पाहिजेत जेणेकरून पुराव्याचे मूल्य जपले जाईल.” प्रमाणित प्रती ठेवा आणि आवश्यकतेनुसार मूळ नोंदणीकडे दाखल करा. संचांची संख्या मोजा आणि प्रत्येक दस्तऐवज मुद्रांकित, स्वाक्षरी केलेला आणि न्यायालयासाठी तयार आहे याची खात्री करा.
तुमच्या प्रतिज्ञापत्राच्या स्वीकारार्हतेला धोक्यात आणणाऱ्या या चुका टाळा अंमलबजावणीमधील लहान चुका अन्यथा एक ठोस शपथपूर्वक केलेले विधान नाकारले जाऊ शकते. अधिकृत अधिकारी शपथ देण्यापूर्वी स्वाक्षरी करू नका. आधीच स्वाक्षरी केलेले फॉर्म नाकारण्याचा धोका असतो आणि व्यावसायिक नियमांचे उल्लंघन करू शकतात. तुमच्या वैयक्तिक ज्ञानातील तथ्यांना चिकटून रहा. ऐकीव माहिती, मत किंवा युक्तिवाद टाळा. न्यायालये अशा सामग्रीची तपासणी करतात आणि दस्तऐवजीकरण पुराव्याऐवजी तोंडी पुराव्याची मागणी करू शकतात. क्रमांकित परिच्छेद संदर्भित पुराव्यांशी जुळतात आणि पृष्ठ क्रमवारी पूर्ण आहे हे तपासा. न जुळणारे दस्तऐवज आणि संदर्भ प्रक्रियात्मक विलंब निर्माण करतात आणि तुमच्या विधानांच्या वजनावर परिणाम करू शकतात.
“गहाळ पडताळणी, चुकीचे ठिकाण किंवा तारीख, आणि अनुपस्थित ज्युराट (jurat) नाकारण्याची सामान्य कारणे आहेत.” पडताळणी आणि सत्याचे विधान उपस्थित आहेत याची खात्री करा. अंमलबजावणीपूर्वी योग्य नावे, तारखा आणि केस तपशील ठेवा. कौटुंबिक आणि घटस्फोटाचे खुलासे प्रमाणात आणि गोपनीयतेचा आदर करणारे ठेवा. न्यायालय आदेश १९ (Order 19) अंतर्गत लेखी पुरावा स्वीकारेल की प्रतिज्ञाकर्त्याची उलटतपासणी (cross-examination) आवश्यक करेल यावर तुमच्या वकिलाचा आणि क्लायंटचा लवकर सल्ला घ्या.
निष्कर्ष काळजीपूर्वक शेवट म्हणजे तुम्ही घरी तयारी करता, पुरावे गोळा करता, आणि प्रमाणित करणाऱ्या अधिकाऱ्यासमोर स्वाक्षरी करण्यासाठी वेळ ठेवता. अचूक तथ्ये, स्पष्ट पडताळणी, ठिकाण आणि तारखेसह, तुमचा दस्तऐवज तुमच्या केसला समर्थन देईल जेव्हा कायद्याचा आदेश लेखी पुराव्यास परवानगी देतो. नेहमी पुरावे एकत्र करा आणि प्रत्येक क्रमांकित परिच्छेद त्यांना संदर्भित करतो तिथे लेबल करा. तुमच्या वेळेची योजना करा जेणेकरून तुम्ही फक्त अधिकृत अधिकाऱ्यासमोर प्रतिज्ञापत्रावर स्वाक्षरी करू शकाल आणि नोंदणीला विलंब करू शकणाऱ्या शेवटच्या क्षणातील चुका टाळता येतील. दंडाचा धोका कमी करण्यासाठी प्रत्येक विधानात सत्याला प्राधान्य द्या. या लहान तपासणी सूचीचा वापर करा: घरी तयारी करा, पुरावे गोळा करा, नावे आणि तारखांची पडताळणी करा, स्वाक्षरीसाठी वेळ बुक करा आणि एक स्वच्छ प्रत ठेवा. उदाहरण आणि व्यावहारिक मांडणीसाठी, हे नमुना प्रतिज्ञापत्र मार्गदर्शक (sample affidavit guide) पहा.
FAQ प्रश्न: प्रतिज्ञापत्र म्हणजे काय आणि ते भारतीय न्यायालयीन कार्यवाहीमध्ये का महत्त्वाचे आहे?
उत्तर: प्रतिज्ञापत्र हे शपथ किंवा प्रतिज्ञेवर केलेले तुमचे एक शपथपूर्वक केलेले विधान आहे. ते तुमच्या वैयक्तिक ज्ञानात असलेली तथ्ये नोंदवते आणि दिवाणी विवाद आणि प्रशासकीय प्रक्रियांसह अनेक भारतीय न्यायालयीन बाबींमध्ये लेखी पुरावा म्हणून काम करते. न्यायालये शपथपूर्वक केलेल्या प्रतिज्ञापत्रांना तथ्यांचा एक औपचारिक स्त्रोत मानतात, तरीही भारतीय पुरावा कायदा आणि दिवाणी प्रक्रिया संहिता ते तोंडी साक्ष केव्हा बदलतात यावर मर्यादा घालतात.
प्रश्न: भारतीय पुरावा कायदा प्रतिज्ञापत्राच्या पुराव्याच्या मूल्यावर कसा परिणाम करतो?
उत्तर: भारतीय पुरावा कायदा दस्तऐवजीकरण पुरावा आणि तोंडी साक्ष यांच्यात फरक करतो. प्रतिज्ञापत्र एक दस्तऐवज आहे आणि तुमच्या केसला समर्थन देते, पण न्यायाधीश अनेकदा वादग्रस्त तथ्यांसाठी थेट पुराव्याला प्राधान्य देतात. प्रतिज्ञापत्रांना प्रक्रियात्मक बाबी, अंतरिम मदत आणि बिनविरोध तथ्यांसाठी वजन असते, तरीही जर न्यायालयाला उलटतपासणी (cross-examination) अंतर्गत साक्ष आवश्यक असेल तर ते मुख्य तपासणीची (examination-in-chief) जागा घेऊ शकत नाही.
प्रश्न: प्रतिज्ञाकर्ता कोण असू शकतो आणि त्यांच्याकडे कोणती क्षमता असणे आवश्यक आहे?
उत्तर: तुम्ही प्रतिज्ञा देण्यासाठी सुदृढ मनाचे आणि कायदेशीर वयाचे — सामान्यतः १८ वर्षे किंवा त्याहून अधिक — आणि सामग्री समजण्यास सक्षम असणे आवश्यक आहे. जर तुमच्यात क्षमतेची कमतरता असेल, तर कायद्याने परवानगी दिल्यास एक पालक किंवा अधिकृत प्रतिनिधी तुमच्या वतीने शपथ घेऊ शकतो. तुम्ही तथ्ये वैयक्तिकरित्या सत्यापित करू शकता याची खात्री करा; केवळ ऐकीव माहितीवर आधारित प्रतिज्ञापत्रे स्वीकारार्हता कमी करतात.
प्रश्न: नोटरी, शपथ आयुक्त आणि वकील कोणती भूमिका बजावतात?
उत्तर: एक नोटरी किंवा शपथ आयुक्त शपथ किंवा प्रतिज्ञा प्रशासित करतो आणि तुमच्या स्वाक्षरीची पुष्टी करतो. एक वकील प्रतिज्ञापत्र तयार किंवा पुनरावलोकन करू शकतो आणि तुमच्या सूचनेनुसार ते न्यायालयात दाखल करू शकतो. स्थानिक प्रथेनुसार, साक्षीदार देखील त्यांनी तुमची स्वाक्षरी पाहिल्याची पुष्टी करण्यासाठी स्वाक्षरी करू शकतात. नेहमी केवळ अधिकृत अधिकाऱ्याच्या उपस्थितीत स्वाक्षरी करा.
प्रश्न: कोणत्या सामान्य भारतीय बाबींना सामान्यतः प्रतिज्ञापत्रांची आवश्यकता असते?
उत्तर: तुम्ही सामान्यतः कुटुंब कायद्याच्या कागदपत्रांमध्ये, मालमत्ता हस्तांतरणात, नाव बदलांमध्ये, पासपोर्ट अर्जांमध्ये, विद्यापीठातील रॅगिंग विरोधी घोषणांमध्ये आणि अंतरिम मदतीसाठी न्यायालयीन अर्जांमध्ये प्रतिज्ञापत्रांचा वापर कराल. ते प्रक्रियात्मक अर्जांना, वैधानिक घोषणांना आणि ओळख किंवा पत्त्याच्या पुष्टीकरणांना देखील समर्थन देतात.
प्रश्न: प्रभावी होण्यासाठी तुम्ही तुमच्या प्रतिज्ञापत्राची रचना कशी करावी?
उत्तर: प्रकार आणि न्यायालय सांगणाऱ्या स्पष्ट शीर्षकासह प्रारंभ करा, नंतर नाव, वय, पत्ता आणि केसशी संबंध देऊन स्वतःची ओळख करा. पहिल्या व्यक्तीमध्ये लहान, क्रमांकित विधाने वापरा; तारखा, ठिकाणे आणि पूर्ण नावांसह तथ्ये कालक्रमानुसार सादर करा. शेवटी सत्याचे विधान आणि पडताळणी जोडा, त्यानंतर तुमची स्वाक्षरी आणि प्रमाणीकरणाचे तपशील.
प्रश्न: तुमच्या प्रतिज्ञापत्रात काय समाविष्ट करणे टाळावे?
उत्तर: युक्तिवाद, कायदेशीर निष्कर्ष, अप्रासंगिक सामग्री आणि ऐकीव माहिती टाळा. अनुमान लावू नका किंवा अनिश्चित तारखा समाविष्ट करू नका. अत्यधिक कायदेशीर शब्द टाळा; साधी भाषा स्पष्टता सुधारते. वगळलेली माहिती किंवा विरोधाभास विश्वासार्हता किंवा स्वीकारार्हतेवर आव्हाने निर्माण करू शकतात.
प्रश्न: तुम्ही पुरावे आणि सहायक दस्तऐवजांचा संदर्भ कसा घ्यावा?
उत्तर: पुरावे संलग्नक म्हणून जोडा, प्रत्येक पृष्ठाला स्पष्टपणे लेबल करा आणि क्रमांकित विधानांमध्ये त्यांचा संदर्भ घ्या (उदाहरणार्थ, “पुरावा A, पृष्ठ ३ पहा”). पुराव्यांची एक अनुक्रमणिका ठेवा आणि प्रत्येक संदर्भित दस्तऐवज प्रतिज्ञापत्रासोबत आहे किंवा न्यायालयाला उपलब्ध आहे याची खात्री करा.
प्रश्न: तुम्ही प्रतिज्ञापत्रावर कधी आणि कुठे स्वाक्षरी करावी?
उत्तर: केवळ नोटरी, मॅजिस्ट्रेट किंवा शपथ आयुक्तासारख्या अधिकृत प्रमाणित करणाऱ्या अधिकाऱ्याच्या उपस्थितीत प्रतिज्ञापत्रावर स्वाक्षरी करा. आगाऊ स्वाक्षरी करू नका. शपथ वैध करण्यासाठी ठिकाण, तारीख, अधिकाऱ्याचा शिक्का आणि नोंदणी क्रमांक — लागू असल्यास — दस्तऐवजावर दिसतो याची खात्री करा.
प्रश्न: प्रतिज्ञापत्र न्यायालयात तोंडी साक्ष बदलू शकते का?
उत्तर: कधीकधी. बिनविरोध बाबी किंवा प्रक्रियात्मक अर्जांसाठी, प्रतिज्ञापत्रे अनेकदा पुरेशी असतात. तथापि, जर न्यायालयाला उलटतपासणी (cross-examination) आवश्यक असेल किंवा भौतिक तथ्यांवर विवाद असेल, तर तोंडी साक्ष आवश्यक असू शकते. केवळ प्रतिज्ञापत्र पुरेसे आहे की नाही हे न्यायाधीश ठरवतील.
प्रश्न: प्रतिज्ञापत्र नाकारण्याकडे नेणारे सामान्य धोके कोणते आहेत?
उत्तर: प्रमुख धोक्यांमध्ये अस्पष्ट विधाने, गहाळ पडताळणी, स्वाक्षरी नसलेली किंवा अयोग्यरित्या प्रमाणित केलेली पाने, विरोधाभास, ऐकीव माहितीचा समावेश आणि संदर्भित पुरावे जोडण्यात अयशस्वी होणे यांचा समावेश होतो. तसेच, अधिकृत अधिकाऱ्याच्या उपस्थितीबाहेर स्वाक्षरी करणे किंवा अयोग्य मुद्रांकन स्वीकारार्हतेला धोक्यात आणू शकते.
प्रश्न: तुम्हाला एकापेक्षा जास्त प्रती नोटरीकृत किंवा मुद्रांकित करण्याची आवश्यकता आहे का?
उत्तर: नोंदणी आणि दाखल करण्याच्या स्वरूपानुसार प्रथा बदलते. न्यायालये आणि अधिकारी अनेकदा एकापेक्षा जास्त प्रमाणित प्रतींची विनंती करतात. काही राज्यांना प्रतिज्ञापत्रांवर मुद्रांक शुल्क किंवा न्यायालयीन शुल्क मुद्रांक आवश्यक असतात. तुमच्या बाबी हाताळणाऱ्या न्यायालयासाठी किंवा कार्यालयासाठी विशिष्ट दाखल करण्याचे नियम तपासा आणि आवश्यक असलेल्या प्रमाणित प्रतींची संख्या मिळवा.
प्रश्न: तुमचे प्रतिज्ञापत्र तयार करताना तुम्ही विश्वासार्हता कशी सुधारू शकता?
उत्तर: तुम्हाला वैयक्तिकरित्या माहित असलेल्या तथ्यांना चिकटून रहा, दस्तऐवजीकरण पुरावा प्रदान करा, अचूक तारखा आणि नावे वापरा, विधाने संक्षिप्त आणि सुसंगत ठेवा, आणि ते लपवण्याऐवजी कोणतीही संबंधित प्रतिकूल माहिती उघड करा. स्पष्ट, प्रामाणिक प्रतिज्ञापत्रे न्यायालयासमोर तुमची विश्वासार्हता वाढवतात.
प्रश्न: तुम्ही तुमच्या प्रतिज्ञापत्रावर कायदेशीर सल्ला कधी घ्यावा?
उत्तर: जर बाब वादग्रस्त, गुंतागुंतीची असेल, त्यात लक्षणीय मालमत्ता, कुटुंब कायदा मुद्दे किंवा संभाव्य फौजदारी परिणाम असतील तर वकिलाची मदत घ्या. एक वकील किंवा सल्लागार प्रतिज्ञापत्र प्रक्रियात्मक नियमांची पूर्तता करते आणि तुमच्या कायदेशीर धोरणाशी जुळते याची खात्री करेल.
